میراث فرهنگی · ایران
تعزیه؛ هنر نمایشی آیینی
سنت نمایش آیینی ایران که روایت، اجرا و بیان موسیقایی در آن به یکدیگر پیوند می‌خورند.
تعریف و ویژگی‌ها
تعزیه در فهرست یونسکو به‌عنوان هنر نمایشی آیینی ایران معرفی شده و در سال ۲۰۱۰ در فهرست نماینده میراث ناملموس ثبت شده است. مطالعه آن نیازمند توجه هم‌زمان به روایت، شیوه اجرا و زمینه آیینی و اجتماعی است. محدودکردن آن به متن نمایشی، همه ابعاد این سنت زنده را نشان نمی‌دهد.
کاربرد و ملاحظات
در معرفی یک اجرای مشخص، بهتر است نسخه یا روایت، گروه اجرا، مکان و مناسبت ثبت شوند. تفاوت‌های محلی و تجربه حاملان سنت باید در نظر گرفته شود. استفاده از ضبط یا بازآفرینی آموزشی نباید به تعمیم یک نمونه به همه اجراها یا نادیده‌گرفتن حساسیت‌های جامعه برگزارکننده منتهی شود.
مرجع و زمینه ایرانی
مدخل تعزیه‌خوانی در دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، پیوند این نمایش با روایت واقعه کربلا و زمینه آیینی آن را توضیح می‌دهد. ازاین‌رو معرفی تعزیه باید به زمینه مذهبی و شیوه اجرا نیز توجه کند.
نام انگلیسی: Ta’zīye
منابع و مآخذ
- UNESCO — Ritual dramatic art of Ta’zīye
- https://ich.unesco.org/en/RL/ritual-dramatic-art-of-tazye-00377
- مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی — تعزیه‌خوانی
- https://www.cgie.org.ir/fa/article/224303/تعزیه‌خوانی
کلیدواژه‌ها
تعزیه،هنرهای نمایشی،آیین،میراث ناملموس