برای این پروپوزال، «صورت مسئله» بهتر است صرفاً بر کمبود نیروی انسانی تمرکز نکند؛ بلکه **گسست میان نظام آموزش رسمی، مهارتآموزی، شناخت صنعت گردشگری و ورود به بازار کار** را بهعنوان مسئله اصلی مطرح کند.
### صورت مسئله
ایران از نظر تنوع و گستره ظرفیتهای گردشگری، میراث فرهنگی، تاریخی و طبیعی، صنایعدستی و جاذبههای فرهنگی، از ظرفیت قابلتوجهی برای توسعه اقتصاد گردشگری برخوردار است. با این حال، بهرهگیری مؤثر از این ظرفیتها صرفاً به وجود جاذبههای گردشگری وابسته نیست؛ بلکه به وجود **نیروی انسانی آموزشدیده، ماهر، خلاق و آشنا با الزامات واقعی صنعت گردشگری و هتلداری** نیز نیاز دارد.
یکی از چالشهای اساسی در این حوزه، فاصله میان **آموزش رسمی و نیازهای واقعی بازار کار** است. بخش قابلتوجهی از دانشآموزان در دوره تحصیل، فرصت کافی برای شناخت مشاغل و حرفههای مرتبط با گردشگری، هتلداری، راهنمایی گردشگران، تورگردانی، صنایعدستی، گردشگری فرهنگی و طبیعی و کسبوکارهای نوین این حوزه پیدا نمیکنند. در نتیجه، انتخاب مسیر تحصیلی و شغلی در بسیاری از موارد بدون شناخت کافی از ظرفیتهای حرفهای و فرصتهای واقعی بازار انجام میشود.
از سوی دیگر، آموزشهای مرتبط با گردشگری در صورتی که صرفاً به آموزش نظری محدود شوند، نمیتوانند تمامی شایستگیهای مورد نیاز این صنعت را ایجاد کنند. گردشگری و هتلداری ماهیتی **عملی، خدماتی، تعاملی و تجربهمحور** دارند و کسب مهارت در آنها مستلزم ترکیب آموزش نظری با کارگاه، تمرین عملی، بازدیدهای تخصصی، مواجهه با محیط واقعی کسبوکار و ارتباط مستقیم با فعالان صنعت است.
مسئله دیگر، نبود یک **مسیر پیوسته و هدفمند از آشنایی اولیه دانشآموز با صنعت گردشگری تا کسب مهارت، انتخاب رشته، ورود به آموزش تخصصی و در نهایت اشتغال یا کارآفرینی** است. در شرایط موجود، این مراحل غالباً از یکدیگر منفک هستند و ارتباط نظاممندی میان مدرسه، هنرستان، مراکز آموزش عالی، مراکز مهارتی و بنگاههای فعال در صنعت گردشگری وجود ندارد.
این گسست، از یک سو موجب میشود بخشی از استعدادهای دانشآموزی پیش از شناسایی و پرورش مناسب از این حوزه فاصله بگیرند و از سوی دیگر، صنعت گردشگری نیز با چالش تأمین نیروی انسانی دارای مهارتهای متناسب با نیازهای روز مواجه باشد.
بنابراین، مسئله اصلی این طرح را میتوان چنین تعریف کرد:
> **چگونه میتوان از دوران دانشآموزی، یک مسیر آموزشی ـ مهارتی منسجم و تجربهمحور ایجاد کرد که ضمن آشنایی دانشآموزان با ظرفیتهای گردشگری، میراث فرهنگی و هتلداری، زمینه شناسایی استعدادها، هدایت تحصیلی آگاهانه، کسب مهارتهای حرفهای و در نهایت ورود هدفمند به بازار کار یا ایجاد کسبوکار را فراهم کند؟**
«مدرسه عالی مهارتی گردشگری و هتلداری ایران» در پاسخ به این مسئله، بهعنوان یک الگوی آموزشی ـ مهارتی پیشنهادی، میتواند **نقطه اتصال نظام آموزش و صنعت گردشگری** باشد؛ بهگونهای که دانشآموز صرفاً درباره گردشگری آموزش نبیند، بلکه از طریق یادگیری عملی، پروژه، کارگاه، بازدید و تجربه محیط واقعی، بهتدریج با **دانش، مهارت، فرهنگ حرفهای و مسیرهای شغلی این صنعت** آشنا شود.
در این رویکرد، مدرسه صرفاً محل ارائه یک رشته یا مجموعهای از دورههای آموزشی نیست؛ بلکه میتواند بهعنوان **اولین حلقه یک زنجیره توسعه سرمایه انسانی گردشگری** عمل کند:
**شناخت و کشف استعداد → آموزش → مهارتآموزی → تجربه عملی → هدایت تحصیلی و حرفهای → اشتغال یا کارآفرینی**
این نگاه میتواند زمینهای برای شکلگیری الگویی جدید در آموزش مهارتهای مرتبط با گردشگری فراهم کند؛ الگویی که در آن **آموزش، مهارت، صنعت و اشتغال** به جای حرکت موازی، در یک مسیر واحد و قابل توسعه قرار میگیرند.